Het onderwerp ‘Building Information Modeling’, of kortweg BIM, is gearriveerd in de landschapsarchitectuur. Tot een paar jaar geleden beperkte het zich tot de bouw en de beheersing van grote projecten, maar tegenwoordig hebben een paar landschapsarchitecten te maken met ‘planning in een model’ – maar zeker de ‘groene’ softwarehuizen. Vragen hierover aan Matthias Gehrke, bestuurslid en ontwikkelingsvisionair in het bedrijf DATAflor.

BIM is geen software, maar een planningsmethode. De beste manier om BIM te beschouwen is als een zeer complex digitaal 3D-model voor het geheel van een project - vanaf het oorspronkelijke idee, via planning, constructie, gebruik gedurende de hele levensduur, tot sloop en verwijdering. Het gaat dus niet alleen om een planningsvraagstuk, maar ook om uitvoering, onderhoud en verzorging. Veel, zo mogelijk alle, bij het project betrokken planners moeten toegang hebben tot het model om alle coördinatie en wijzigingen tijdens de planning uit te wisselen. In de samengevoegde 3D-weergave zijn alle conflicten zichtbaar of methodisch vermeden. Dat is de theorie.
BIM is nu ook in de praktijk gearriveerd. Federale infrastructuurprojecten en spoorwegprojecten worden al uitsluitend volgens de BIM-werkmethode uitgevoerd. Veel grotere landschapsarchitectenbureaus zijn al intensief met BIM bezig. BIM wordt vooral gebruikt als er meerdere grotere transacties bij betrokken zijn. Helaas bestaan er nog steeds geen algemene regels voor BIM in de landschapsarchitectuur. De verantwoordelijke vakcommissies zijn zojuist bezig met het definiëren van hun eigen BIM-objectklassen voor landschapsarchitectuur. Daarom moet iedere landschapsarchitect tegenwoordig zijn eigen oplossingen creëren. Dit is zeer tijdrovend en maakt het moeilijk om de gehoopte financiële voordelen te realiseren.
Alle mensen, kantoren, bedrijven en overheden die betrokken zijn bij de planning en uitvoering van grotere bouwprojecten zullen vroeg of laat niet aan dit onderwerp kunnen ontkomen, omdat het gaat om interdisciplinair werken aan EEN model. De bouw is al een stukje verder en de vraag naar BIM bereikt inmiddels ook onze landschapsarchitectenomgeving. Wij zijn al enkele jaren lid van BuildingSMART en zijn actief betrokken bij de werkgroepen FLL en BuildingSMART rond het onderwerp “BIM in landschapsarchitectuur”. Zo krijgen we enerzijds de nodige input vanuit de praktijk en kunnen we anderzijds belangrijke aspecten uit de softwareontwikkeling meenemen in de beslissingen.
De introductie van BIM bij landschapsarchitectenbureaus stelt onze klanten voor een dubbele uitdaging: BIM-planning vereist immers 3D-planning. De eerste stap is het introduceren van 3D-planning en de tweede stap is het leren van de BIM-methode. Daarom hebben we: DATAflor BIM-manager Er wordt veel belang aan gehecht dat de 3D-planning zeer eenvoudig en gebruiksvriendelijk kan worden uitgevoerd.
Absoluut niet. CAD en BIM betekent appels met peren vergelijken. Een belangrijk verschil ligt in de manier waarop het werkt. CAD werkt doorgaans met 2D-tekenelementen, waaraan eventueel later eigenschappen worden toegewezen. Met BIM werk je daarentegen direct met gedefinieerde 3D-objecten. CAD en BIM zullen dus naast elkaar blijven bestaan. Als softwarefabrikant hebben wij de taak om aan de aanvullende eisen van BIM te voldoen. Zo zijn er ook taken waarvoor BIM helemaal niet is ontworpen, zoals metingen en facturatie, maar ook complexe terreinmodellering. CAD zal daar nog steeds de grafische oplossing zijn. Kleinere tuinen en gedetailleerde plannen worden nog steeds gemaakt met CAD, omdat BIM veel complexer en duurder is. Niet elk project rechtvaardigt een dergelijke inspanning.

DATAflor kan nu al naar BIM kijken! De filosofie van consistent informatiemanagement is altijd de drijvende kracht geweest in onze ontwikkeling. Dit komt overeen met het eerste niveau van BIM-ontwikkeling, omdat we de pure tekengegevens al aan verdere informatie koppelen. Landschapsarchitectenbureaus die hun CAD-systeem niet alleen als tekenhulpmiddel, maar ook als consistent informatiehulpmiddel gebruiken, hebben dit eerste BIM-niveau feitelijk al bereikt.
Op basis hiervan werken wij al jaren intensief met het dataformaat IFC en BIM en hebben wij een brede expertise op dit gebied opgebouwd. BIM-manager heeft een IFC-interface, waarmee de volledige BIM-workflow kan worden beheerd, van het importeren van IFC-gegevens tot 3D-planning, het ontwikkelen van aangepaste BIM-objecten met toegewezen attributen en tot slot IFC-export. De IFC-attributen die aan de 3D-objecten kunnen worden gekoppeld, kunnen eenvoudig in Excel worden aangemaakt en geïmporteerd in onze BIM Manager. De ontwikkelingsinspanning voor BIM is voor ons als softwarefabrikant extreem hoog, maar we zullen die moeten leveren als we onze marktleiderspositie willen behouden. De ontwikkelingsinspanning voor BIM is voor ons als softwarefabrikant extreem hoog, maar we zullen die moeten leveren als we onze marktleiderspositie willen behouden.
De wereld waarschijnlijk niet. Maar ik ben er zeker van: BIM zal de kwaliteit van samenwerking veranderen. Iedereen die bij het project betrokken is, werkt aan één model: dit zal nieuwe vormen van partnerschappen, holistische diensten en een andere kwaliteit van samenwerking ontwikkelen. En ik ben er ook zeker van: deze veranderingen in processen en tools vereisen een nieuwe cultuur van samenwerking, open-minded en professionele gebruikers en, last but not least, een open management dat het BIM-idee mogelijk maakt en ondersteunt. Daar sta ik niet alleen voor als softwareontwikkelaar, maar vooral als ondernemer en werkgever.
Blijf op de hoogte!


De complete BIM-oplossing speciaal ontwikkeld voor landschapsarchitectuur