
De bdla-werkgroep “Jonge Landschapsarchitecten” wordt steeds meer aanwezig in de media. Wij willen graag meer weten over deze werkgroep. DATAflor Werknemer Heike Sachsenmaier heeft een afspraak gemaakt met de heer Reschke, eigenaar van het bureau Franz Reschke - Landschapsarchitectuur en vertegenwoordiger in Berlijn van de werkgroep "Jonge Landschapsarchitecten" van de bdla. Ze ontmoet hem in zijn kantoor in het Berlijnse Kreuzberg en is onder de indruk. Na 9 jaar als zelfstandige te hebben gewerkt, heeft hij ruim 12 medewerkers in dienst en behaalt hij regelmatig goede klasseringen op concoursen.
Een jaar geleden ontmoetten we elkaar voor het eerst in Berlijn en brachten we de werkgroep weer tot leven. Wij streven ernaar om uit elke deelstaat een vertegenwoordiger te hebben. Zij kunnen je vertellen hoe de situatie is in de jonge kantoren daar en zijn tevens aanspreekpunt voor jonge collega’s. Wij zijn bijzonder blij als jonge kantooroprichters zich hierbij aansluiten, bijvoorbeeld drie collega's uit Nedersaksen die tijdens hun studie als zelfstandige aan de slag zijn gegaan. Ze geven ons goede feedback over wat de vereniging inhoudelijk moet bieden om jonge landschapsarchitecten te helpen of makkelijker op weg te helpen. In principe worden ook niet-leden van harte uitgenodigd om deel te nemen aan de werkgroep.
Het is ons verklaarde doel om jonge afgestudeerden te helpen op weg naar zelfstandigheid en hen te inspireren om op jonge leeftijd bij de vereniging te werken. Wij willen de stap naar zelfstandig ondernemerschap bevorderen en degenen die het hebben gedurfd of nog willen durven ondersteunen, zodat zij een kans krijgen op de markt. Neveneffect: een jonge vereniging is ook aantrekkelijker voor afgestudeerden.
Voor de Duitse landschapsarchitectuurprijs hebben we een nieuwe categorie ‘Jonge landschapsarchitectuur’ in het leven geroepen, zodat ook jonge bureaus met kleinere projecten kunnen meedoen. Deze prijs wordt dit jaar voor het eerst uitgereikt op 20 september 2019 in Berlijn en gaat naar de twee kantooreigenaren Paul Giencke en Marco Mattelig van gm013 landschapsarchitectuur, voor een van haar eerste projecten. Helaas waren er nog niet zoveel inzendingen. Het zal waarschijnlijk een paar jaar duren voordat de prijs rond is.
De laatste bijeenkomst van de werkgroep was in de BUGA in Heilbronn in verband met de conferentie van tuinkantoormanagers en de bestuursvergadering van de bdla. In de toekomst zullen de bijeenkomsten ieder half jaar plaatsvinden. We willen uitgebreide artikelen ontwikkelen voor het verenigingsblad en het onderwerp “Jonge landschapsarchitecten” meer aanwezig maken in de bdla. Ook willen we nadenken over het houden van een tentoonstelling.
10 jaar geleden was er de tentoonstelling “Frischgrün”, een tentoonstelling over jonge landschapsarchitectuur die werd georganiseerd door de Berlijnse regionale vereniging. Dit willen wij na ongeveer 10 jaar graag nog een keer doen. Het zou mooi zijn als de tentoonstelling in een grotere context kan staan en bijvoorbeeld de manier van denken en werken kan laten zien en de mensen kan introduceren.
Zelfs wanneer bdla economisch forum Wij zijn er graag bij op 3 maart 2020 in Kassel. Er zijn daar regelmatig start-up-seminars en andere start-up-vriendelijke aanbiedingen. Mogelijk moeten we ze, slechts gedeeltelijk, aanpassen om ze geschikter te maken voor jonge kantoren.
We hebben in het eerste gesprek gezocht naar een definitie en baseren ons nu (niet bindend) op de Kamer van Architecten: tot 7 jaar kamerlidmaatschap en tot de leeftijd van 40 jaar. Uitzonderingen bevestigen de regel.
Wij willen er graag voor zorgen dat jonge kantoren meer aanwezig zijn in publicaties en op de website van de vereniging. Ook via de werkgroep concurrentie van bdla kunnen we iets bereiken. Dit kan ervoor zorgen dat organisatoren geen onnodig hoge eisen stellen aan de kantoren voor kwalificatie en toelating tot wedstrijden. Dan kunnen meer jonge kantoren deelnemen en hun prestaties en nieuwe ideeën demonstreren.
Zo worden er relatief hoge eisen gesteld aan de jaaromzet, referentieprojecten en het aantal medewerkers met de juiste kwalificaties. In sommige gevallen zijn drie landschapsarchitecten nodig, maar dat is verre van noodzakelijk. Kleine kantoren kunnen dit niet altijd; zij moeten een joint venture aangaan om de nodige referenties te kunnen aantonen, onder meer wat betreft de omvang van de gebouwde projecten en de jaaromzet.
Als vereniging kunnen wij ervoor zorgen dat eerlijke randvoorwaarden worden gecreëerd door onze vertegenwoordiging in de kamers. Onze werkgroep verwoordt de problemen die er zijn en geeft suggesties hoe de situatie verbeterd kan worden. Wij willen de discussie in de kamers voortdurend voeden. De weg is erg lang, ook al hoeft er maar één nuance te veranderen. Maar als je de problemen niet aanpakt, gebeurt er niets.

De vereniging en vooral de werkgroep kunnen jonge collega’s helpen door collegiale en directe uitwisseling. Je moet je afvragen of iedereen bij de start van een zelfstandige eigenlijk hetzelfde collegegeld moet betalen. Moet het zo zijn dat de eerste projecten tegen lage honoraria of slechte algemene voorwaarden worden uitgevoerd? Bovendien gaat alles tegenwoordig, in tijden van bouwhausse, behoorlijk snel, en willen bouwers dat alles soepel verloopt. Als klein kantoor moet je oppassen dat je niet onder de wielen valt en jezelf dus al heel vroeg professionaliseert, en daar willen wij proberen bij te helpen.
Als je een kantoor opricht en runt, gaat het vaak om hele nuchtere onderwerpen zoals recht of contracten die niet aan bod komen in je studie. Heeft u hier vragen over, dan kunt u gebruik maken van de verenigingscontacten, afspreken en bij elkaar komen. Dat werkt in Berlijn heel goed. Dit willen wij graag aanbieden aan andere oprichters in de landelijke groepen en indien nodig landelijk.
Ook jonge kantoren zijn op zoek naar medewerkers en moeten zich verzetten tegen de gevestigde kantoren. De meeste oprichters beginnen alleen of met een partner, maar zodra er teveel werk op tafel ligt, wordt het moeilijk. Hiervoor willen wij bijscholing aanbieden. Het moet gaan over hoe je een kantoor eigenlijk inricht en hoe je met andere mensen samenwerkt. Ook willen wij ondersteuning bieden bij vragen over arbeidsovereenkomsten en werving van medewerkers. Dat was ook één van de doelen die we wilden bereiken met de prijs ‘Jonge Landschapsarchitectuur’: onze aanwezigheid op de markt versterken om zo jonge kantoren aantrekkelijker te maken als werkgever.
Ondanks een aanzienlijk zwakkere marktsituatie waren er tussen 2000 en 2010 meer start-ups dan tussen 2010 en 2019 (als je eigen onderzoek klopt). Naar mijn mening zijn daar verschillende redenen voor. Steeds meer medewerkers blijven vanwege de ‘veilige’ functie jarenlang in dienst bij de momenteel florerende kantoren. Dat is begrijpelijk, maar tien tot twintig jaar geleden was dat anders. Door een gebrek aan werkaanbiedingen zijn veel mensen al op jonge leeftijd zelfstandig ondernemer geworden. Tegenwoordig is de vraag groot. Een andere reden is zeker dat er steeds minder afgestudeerden zijn. Het begint met de vraag: Wat studeer ik? Het zal zeer moeilijk zijn om het aantal afgestudeerden in de toekomst op peil te houden. De jongerenwerkgroep bdla werkt actief aan het positief beïnvloeden van het beroepsprofiel van landschapsarchitecten op scholen en universiteiten.
Veel jonge mensen zijn op zoek naar een carrière die hun leven betekenis geeft en voldoening geeft. Dat is wat we kunnen bieden, dat is wat we kunnen overtuigen, dat is wat we willen overbrengen: dat we een bijdrage kunnen leveren aan de vragen die de wereld dagelijks stelt. Het gaat over de toekomst van steden en de toekomst van het platteland. Voor deze problemen kunnen wij oplossingen vinden. Wat gebeurt er vervolgens met de klimaatverandering? Hoe moet de toekomst eruit zien? Ook in teams met stadsplanners, architecten en ingenieurs kunnen wij deze vragen helpen beantwoorden. Ik denk dat dit carrièreprofiel als geheel jongeren zeker kan aanspreken
We moeten ervoor zorgen dat we onze vaardigheden ontwikkelen. Wij zijn degenen die complexe planningstaken holistisch kunnen verwerken en oplossen. En dat moet vanaf het begin duidelijk worden gemaakt.
Eén pad naar zelfstandig ondernemerschap dat steeds populairder wordt, is het overnemen van een bestaand kantoor. Dit kan een zeer goede oplossing zijn. Je kunt veel kennis overnemen van de vorige eigenaar, die er ook belang bij heeft dat het kantoor goed blijft draaien en dat de opgebouwde kennis niet verloren gaat. De jongeren brengen frisse ideeën met zich mee. Op deze manier konden beide partijen van elkaar profiteren. Hiervoor zijn uiteraard mensen nodig die zo graag achter dit vak willen staan, dat ze het niet alleen als werknemer willen doen. Natuurlijk hebben we, nog fundamenteler, ook mensen nodig die de verantwoordelijkheid voor het beroep willen nemen en actief willen werken aan de randvoorwaarden ervan. Het zou leuk zijn als we deze mensen vinden.
Ik denk dat we het er binnen de vereniging allemaal over eens zijn dat we jonge kantoren nodig hebben. Het zou niet goed zijn als we over vijf jaar nog maar 30 tot 50 medewerkers hebben die alle ingenieursdiensten uit één hand aanbieden. Ik ben er voorstander van dat er verschillende kantoorgroottes zijn voor de verschillende bouwtaken. Efficiëntie kan niet de enige stelregel zijn; diversiteit is in veel opzichten waardevol. Kleine kantoren dragen bij aan innovatie en bouwcultuur.
Hartelijk dank aan de heer Reschke voor het spannende gesprek. Ons advies aan jonge landschapsarchitecten: Een goed netwerk is een belangrijke voorwaarde voor professioneel succes. De bdla biedt hiervoor een uitstekend platform.

De bdla doet er alles aan om ervoor te zorgen dat u succesvol kunt werken.
Blijf op de hoogte!